Từ ngày 01/01/2026, toàn bộ hộ kinh doanh trên cả nước sẽ chính thức chuyển từ hình thức thuế khoán sang thuế kê khai – tự khai, tự nộp theo đề án chuyển đổi quản lý thuế mới của Bộ Tài chính.
Việc chuyển đổi này giúp minh bạch số thuế phải nộp, nhưng cũng đồng nghĩa hộ kinh doanh phải chủ động nộp tờ khai đúng hạn. Chỉ cần chậm một vài ngày cũng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ mức phạt chậm kê khai thuế từ 2026, cũng như cách tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày, để tránh những rủi ro không đáng có.
1. Thuế kê khai áp dụng cho hộ kinh doanh từ năm 2026
Từ năm 2026, hộ kinh doanh chính thức áp dụng cơ chế tự khai – tự nộp thay cho thuế khoán. Điều này có nghĩa:
-
Hộ kinh doanh phải tự lập và nộp tờ khai thuế theo tháng hoặc quý.
-
Dù không phát sinh doanh thu, vẫn phải nộp tờ khai đúng hạn.
-
Nếu chậm hoặc không nộp tờ khai, sẽ bị xử phạt theo quy định về vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế.
-
Trường hợp vẫn giữ mã số thuế nhưng không còn hoạt động, hộ vẫn được xem là đang kinh doanh và vẫn phải kê khai, nếu không sẽ bị phạt.
Cơ chế thuế mới yêu cầu hộ kinh doanh chủ động hơn về nghĩa vụ thuế, đồng thời giảm nguy cơ ấn định thuế do không kê khai.
2. Mức phạt chậm kê khai thuế từ 01/01/2026
Theo quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, mức phạt khi nộp tờ khai quá thời hạn đối với hộ kinh doanh (cá nhân) được phân theo số ngày chậm như sau:
2.1. Chậm 1–5 ngày (có tình tiết giảm nhẹ): Phạt cảnh cáo
Hộ kinh doanh nộp trễ từ 1 đến 5 ngày và có tình tiết giảm nhẹ (lần đầu, bị sự cố khách quan…) có thể được áp dụng hình thức cảnh cáo, không bị phạt tiền.
Tuy nhiên, tờ khai vẫn phải nộp đầy đủ đúng mẫu.
2.2. Chậm 1–30 ngày: Phạt từ 2 – 5 triệu đồng
Nếu hộ kinh doanh nộp tờ khai quá hạn từ 01 đến 30 ngày:
-
Bị phạt: 2.000.000 – 5.000.000 đồng
-
Ngoài ra, vẫn phải nộp đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định.
2.3. Chậm 31–60 ngày: Phạt từ 5 – 8 triệu đồng
Hộ kinh doanh nộp tờ khai chậm trong khoảng 31 đến 60 ngày sẽ bị phạt:
-
5.000.000 – 8.000.000 đồng
2.4. Chậm 61–90 ngày hoặc không phát sinh thuế nhưng không nộp tờ khai: Phạt 8 – 15 triệu đồng
Mức phạt này áp dụng cho các trường hợp:
-
Nộp tờ khai quá hạn 61–90 ngày
-
Nộp quá hạn trên 90 ngày nhưng không phát sinh thuế phải nộp
-
Không nộp tờ khai dù không phát sinh doanh thu hoặc nghĩa vụ thuế
-
Không nộp đầy đủ các phụ lục bắt buộc kèm theo hồ sơ khai thuế
Mức phạt: 8.000.000 – 15.000.000 đồng.
2.5. Chậm trên 90 ngày và có phát sinh thuế phải nộp: Phạt 15 – 25 triệu đồng
Trường hợp này áp dụng khi:
-
Hộ kinh doanh nộp tờ khai sau 90 ngày,
-
Có phát sinh số thuế phải nộp,
-
Và hộ đã tự nộp đủ tiền thuế và tiền chậm nộp trước khi cơ quan thuế lập biên bản hoặc kiểm tra.
Mức phạt rất cao: 15.000.000 – 25.000.000 đồng.
3. Cách tính tiền chậm nộp thuế: 0,03%/ngày
Ngoài tiền phạt hành chính do chậm nộp tờ khai, nếu có phát sinh thuế phải nộp mà nộp chậm, hộ kinh doanh phải chịu tiền chậm nộp.
Công thức tiêu chuẩn
Trong đó:
-
0,03%/ngày là mức tính cố định.
-
Số ngày chậm tính cả ngày lễ, thứ Bảy, Chủ nhật, và tính liên tục đến ngày liền kề trước ngày nộp đủ thuế.
Ví dụ đơn giản
Hộ kinh doanh phải nộp: 20.000.000 đồng
Chậm: 30 ngày
Tổng cộng hộ kinh doanh phải nộp:
-
20.000.000 đồng tiền thuế
-
180.000 đồng tiền chậm nộp,
-
Và mức phạt hành chính tương ứng với số ngày chậm nộp tờ khai.
4. Hộ kinh doanh cần làm gì để tránh bị phạt từ 2026?
4.1. Chủ động lập lịch kê khai đúng hạn
-
Tự tạo lịch nhắc trên điện thoại, Google Calendar
-
Lưu ý hạn nộp theo tháng hoặc quý tùy trường hợp
4.2. Dù không phát sinh doanh thu, vẫn phải nộp tờ khai
Không phát sinh, không có nghĩa là không kê khai.
Chỉ cần không nộp tờ khai đúng hạn → vẫn bị phạt như thường.
4.3. Sử dụng hình thức kê khai điện tử
-
Nộp tờ khai online giúp tránh trễ hạn
-
Chủ động kiểm tra trạng thái hồ sơ
-
Giảm nguy cơ sai sót do nộp trực tiếp
4.4. Nếu không còn kinh doanh, nên tạm ngừng hoặc chấm dứt mã số thuế
Tránh tình trạng “treo mã số thuế” nhưng không kê khai → dẫn đến bị phạt.
5. Câu hỏi thường gặp
Không có doanh thu có phải nộp tờ khai không?
Có. Hộ kinh doanh phải nộp tờ khai đúng hạn dù không phát sinh doanh thu.
Chậm kê khai nhưng đã nộp đủ thuế có bị phạt không?
Có. Hành vi chậm nộp tờ khai vẫn bị phạt riêng, không phụ thuộc việc đã nộp thuế hay chưa.
Doanh nghiệp bị phạt giống hộ kinh doanh không?
Không. Mức phạt đối với tổ chức thường gấp đôi cá nhân/hộ kinh doanh.
6. Kết luận
Từ ngày 01/01/2026, việc hộ kinh doanh chuyển sang thuế kê khai khiến trách nhiệm nộp tờ khai đúng hạn trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Chỉ một lần quên hoặc chậm kê khai, hộ kinh doanh có thể đối mặt với:
-
Mức phạt lên đến 25 triệu đồng,
-
Tiền chậm nộp 0,03%/ngày,
-
Và nguy cơ bị kiểm tra, ấn định thuế.
Giải pháp tốt nhất cho hộ kinh doanh là:
-
Chủ động kê khai đúng hạn
-
Dùng kê khai điện tử
-
Nắm rõ kỳ kê khai
-
Xử lý tạm ngừng/đóng mã nếu không kinh doanh
